Ρακή: Η ιστορία του εθνικού μας ποτού και τα οφέλη του στην υγεία

ρακή

Ρακή, ρακί, τσίπουρο ή τσικουδιά;

Η ρακή ή το ρακί ή rakija ονομάζεται το αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων ή μελιού στη βαλκανική χερσόνησο. Στον ελληνικό χώρο το πιο διαδεδομένο είδος ρακιού είναι αυτό των στεμφύλων σταφυλής, όπου στην Κρήτη και τη νησιωτική Ελλάδα ονομάζεται τσικουδιά, ενώ στη στεριανή Ελλάδα (Ήπειρος, Θεσσαλία, Μακεδονία κ.α.) τσίπουρο.

Δημοφιλής επίσης είναι στις σλάβικες χώρες των Βαλκανίων ως rakija (σερβοκροάτικα: pакија) ή rakiya (βουλγάρικα: ракия). Στην αλβανική γλώσσα ονομάζεται raki ή rakia και στη ρουμανική rachiu (ράκιου). Στην Τουρκία με τον όρο «düz rakı» περιγράφουν τα αποστάγματα φρούτων που δεν αρωματίζονται και με τον όρο «anason rakısı» τα αποστάγματα που αρωματίζονται με γλυκάνισο.

Οι ονομασίες της ρακής

Οι διάφορες ονομασίες προέρχονται κατευθείαν από την αρχαία Ελλάδα, ενώ αναφορές κάνει και ο Αριστοτέλης. Έτσι, όχι μόνο αμφισβητείται η ανατολίτικη προέλευση του ποτού, αλλά υπάρχει και η ετυμολογική εξήγηση της λέξης που ισχυροποιεί την ελληνική εκδοχή.

Η ονομασία ρακή είναι το απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ, δηλαδή ρώγες σταφυλιών. Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Σε άλλα μέρη της Ελλάδας τα στέμφυλα ονομάζονται και τσίπουρα, οπότε εκεί η ρακή λέγεται και τσίπουρο.

Στη δεκαετία του 1920, ο τότε Kρητικός πρωθυπουργός της Ελλάδας Ελευθέριος Βενιζέλος ψήφισε νόμο στη Βουλή για την από­σταξη της ρακής, με τον οποίο δόθηκαν οι πρώτες άδειες για ρακοκάζανα σε αγρότες και αμπελουργούς της Κρήτης, έτσι ώστε να αρχίσουν να παράγουν νόμιμα τη ρακή.

Η Τουρκία κατοχύρωσε τη ρακή, αλλά δεν τη θέλει ο Ερντογάν

Το 1989 ψηφίστηκε ο 1576/89 κανονισμός της ΕΟΚ για τα οινοπνευματώδη ποτά, στον οποίο οι Τούρκοι κατοχύρωσαν το όνομα «raki» και οι Έλληνες τα ονόματα τσίπουρο Τυρνάβου, τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας και τσικουδιά Κρήτης.

Συνεπώς από το 1989 η ρακή στην Ελλάδα λέγεται πια επίσημα τσικουδιά, αν και η ονομασία ρακή είναι ελληνική λέξη. Τα πράγματα έβαλε στη θέση τους ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος τον Απρίλιο του 2013 δήλωσε ότι το εθνικό ποτό της Τουρκίας δεν είναι η μπίρα ούτε το ρακί, το οποίο λάτρευε ο Κεμάλ Ατατούρκ, αλλά το μη αλκοολούχο αϊράνι, ένα κρύο ρόφημα με βάση το γιαούρτι.

Τα οφέλη της ρακής στην υγεία

Τα λευκά αποστάγματα, σε μικρές δόσεις (1-2 ποτηράκια), παρέχουν οφέλη στην υγεία. Το τσίπουρο (χωρίς γλυκάνισο) θεωρείται εξαίρετο χωνευτικό. Επίσης, χάρη στην αλκοόλη που περιέχει, προκαλεί αγγειοδιαστολή και μείωση της πίεσης. Ακόμη, έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες, γι’ αυτό, άλλωστε, και χρησιμοποιείται σε πολλά γιατροσόφια για το κρυολόγημα, τον πυρετό και τον πονοκέφαλο.

Είναι, επίσης, κατάλληλο ποτό για όσους κάνουν δίαιτα. Τα λευκά αποστάγματα αλλάζουν την ισορροπία των λιπών στο αίμα, αυξάνοντας την καρδιοπροστατευτική «καλή» (HDL) χοληστερόλη και μειώνοντας την «κακή» (LDL) χοληστερόλη, ενώ ελαττώνουν και τη συγκολλητική ικανότητα των αιμοπεταλίων των μορίων του αίματος που είναι υπεύθυνα για τις θρομβώσεις.

Επίσης, χρησιμοποιείται για εντριβές και καταπλάσματα σε κρύωμα ή πιάσιμο.

Μυστικά για καλή τσικουδιά

– Η τσικουδιά είναι προϊόν απόσταξης των στεμφύλων (δηλαδή των υπολειμμάτων των σταφυλιών μετά την οινοποίηση). Η πρώτη ύλη πρέπει να είναι καλής ποιότητας. Καλύτερα να αποστάζονται μόνο οι ρώγες.

– Πρέπει να γίνεται σωστή διαχείριση του πρώτου αποστάγματος (πρωτόρακη) και του τελευταίου, που έχει ξυλόπνευμα.

– Ο άμβυκας πρέπει να έχει σωστή γεωμετρία.

– Η ψύξη του σωλήνα απόσταξης πρέπει να είναι η κατάλληλη.

– Τα ξύλα φωτιάς πρέπει να είναι τα κατάλληλα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΟ NEWS2U ΣΤΟ INSTAGRAM